USG piersi – na czym polega badanie i kiedy warto je wykonać?

USG piersi to jedno struktur. Aparat przetwarza otrzymane sygnały na obraz widoczny na monitorze.

Lekarz wykonujący USG piersi przesuwa głowicę po powierzchni skóry, analizując kolejno poszczególne obszary gruczołu. Badane są zazwyczaj obie piersi. W zależności od wskazań diagnostycznych lekarz może również ocenić okolice dołów pachowych i znajdujące się tam węzły chłonne.

Nowoczesne aparaty ultrasonograficzne umożliwiają bardzo dokładne obrazowanie tkanek miękkich. W przypadku wykrycia zmiany lekarz może ocenić między innymi jej wielkość, kształt, granice, strukturę wewnętrzną oraz położenie.

Kiedy warto wykonać USG piersi?

Wskazaniem do przeprowadzenia badania może być zarówno profilaktyka, jak i pojawienie się określonych dolegliwości. Szczególnej diagnostyki wymagają nowe zmiany, których wcześniej nie obserwowano.

USG piersi warto wykonać między innymi w przypadku:

• wyczucia guzka lub zgrubienia w piersi,
• pojawienia się miejscowego bólu lub dyskomfortu,
• zauważenia zmiany kształtu lub wielkości piersi,
• niepokojącej wydzieliny z brodawki sutkowej,
• wciągnięcia brodawki lub skóry,
• wystąpienia zmian w obrębie skóry piersi,
• powiększenia węzłów chłonnych pod pachą,
• konieczności dalszej diagnostyki zmiany wykrytej podczas innego badania obrazowego.

Badanie może być również wykonywane kontrolnie u pacjentek, u których wcześniej stwierdzono łagodne zmiany wymagające obserwacji.

Pojawienie się guzka lub innej nieprawidłowości nie oznacza automatycznie choroby nowotworowej. Wiele zmian w piersiach ma charakter łagodny. Każda nowa lub niepokojąca zmiana powinna jednak zostać oceniona przez lekarza.

Jakie zmiany może wykryć USG piersi?

Ultrasonografia pozwala odróżnić zmiany wypełnione płynem od zmian litych. Jednym z częściej rozpoznawanych przykładów zmian łagodnych są torbiele, które mogą mieć charakter pojedynczy lub mnogi.

USG piersi może również uwidocznić między innymi gruczolakowłókniaki, zmiany zapalne, poszerzone przewody mleczne oraz inne nieprawidłowości w strukturze gruczołu.

W przypadku zmian litych lekarz analizuje ich obraz i cechy ultrasonograficzne. Znaczenie może mieć między innymi kształt zmiany, jej orientacja względem skóry, wygląd granic oraz echogeniczność.

Jeżeli obraz nie pozwala na jednoznaczne określenie charakteru zmiany, lekarz może zalecić dalszą diagnostykę, na przykład kontrolne badanie obrazowe, mammografię, rezonans magnetyczny piersi lub biopsję.

Jak wygląda badanie?

USG piersi wykonywane jest zazwyczaj w pozycji leżącej. Pacjentka odsłania górną część ciała, a następnie kładzie się na plecach. W określonych momentach może zostać poproszona o uniesienie ręki znajdującej się po stronie badanej piersi.

Na skórę nakładany jest specjalny żel umożliwiający prawidłowe przewodzenie fal ultradźwiękowych. Następnie lekarz przykłada głowicę aparatu i przesuwa ją po kolejnych fragmentach piersi.

Badanie nie powinno powodować bólu. Niewielki dyskomfort może pojawić się podczas ucisku szczególnie wrażliwego miejsca lub bolesnej zmiany.

Po zakończeniu badania pacjentka otrzymuje opis. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dokumentacja może zawierać również dokładną lokalizację i wymiary zmiany.

Co oznacza klasyfikacja BI-RADS?

W diagnostyce obrazowej piersi stosowana jest między innymi klasyfikacja BI-RADS, która pomaga w standaryzacji opisów badań i określaniu dalszego postępowania.

Poszczególne kategorie wskazują, czy obraz jest prawidłowy, czy widoczna zmiana ma cechy łagodne, wymaga obserwacji, czy też konieczne jest poszerzenie diagnostyki.

Należy pamiętać, że wynik USG piersi powinien być interpretowany w połączeniu z wiekiem pacjentki, występującymi objawami, historią chorób oraz wynikami wcześniejszych badań.

USG piersi a mammografia

USG oraz mammografia nie są badaniami konkurencyjnymi. W wielu przypadkach wzajemnie się uzupełniają.

Ultrasonografia bardzo dobrze obrazuje tkanki miękkie i umożliwia ocenę charakteru wielu zmian ogniskowych. Mammografia wykorzystuje natomiast promieniowanie rentgenowskie i pozwala między innymi na wykrywanie mikrozwapnień, które mogą nie być widoczne w standardowym badaniu ultrasonograficznym.

Z tego powodu USG piersi nie powinno być traktowane jako uniwersalny zamiennik mammografii. Zakres badań profilaktycznych oraz diagnostycznych powinien być ustalany indywidualnie w zależności od wieku, objawów i czynników ryzyka. Ultrasonografia może być również wykorzystywana jako badanie uzupełniające u pacjentek z gęstą budową gruczołową piersi.

Czy USG piersi jest bezpieczne?

Jedną z najważniejszych zalet ultrasonografii jest brak wykorzystania promieniowania jonizującego. Badanie może być wykonywane wielokrotnie, jeżeli istnieją ku temu wskazania medyczne.

USG piersi może być również stosowane u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, jeśli wymagają tego występujące objawy lub sytuacja kliniczna.

Badanie nie wymaga również podania kontrastu ani specjalnego przygotowania.

Jak przygotować się do USG piersi?

Do standardowego badania nie trzeba być na czczo ani odstawiać przyjmowanych leków. Warto natomiast zabrać ze sobą wyniki poprzednich badań piersi – szczególnie wcześniejsze opisy USG, mammografii, rezonansu magnetycznego lub biopsji.

Porównanie aktualnego obrazu z wcześniejszą dokumentacją może mieć duże znaczenie diagnostyczne. Lekarz jest wtedy w stanie ocenić, czy obserwowana zmiana pojawiła się niedawno, czy występowała wcześniej oraz czy zmieniła swoje rozmiary lub wygląd.

Dlaczego nie warto odkładać diagnostyki zmian w piersiach?

Regularna kontrola stanu piersi pozwala na wykrywanie nieprawidłowości wymagających dalszej oceny. Szczególnej uwagi wymagają nowe guzki, zmiany w wyglądzie piersi, nietypowa wydzielina z brodawki oraz powiększone węzły chłonne.

USG piersi jest szybkim i nieinwazyjnym badaniem dostarczającym lekarzowi wielu informacji o strukturze gruczołu piersiowego. Jeżeli podczas samobadania piersi zauważona zostanie nowa lub niepokojąca zmiana, nie należy czekać do kolejnego planowego badania profilaktycznego. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem, który zdecyduje o odpowiedniej dalszej diagnostyce.z podstawowych badań obrazowych wykorzystywanych w diagnostyce zmian występujących w obrębie gruczołów piersiowych. Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Za pomocą fal ultradźwiękowych lekarz może dokładnie ocenić strukturę tkanek piersi oraz określić charakter zauważonych nieprawidłowości.

Ultrasonografia może być wykonywana zarówno profilaktycznie, jak i w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. USG piersi pozwala między innymi na ocenę guzków, torbieli oraz innych zmian ogniskowych. Badanie może być również uzupełnieniem mammografii oraz innych metod diagnostycznych.